صندوقهای درآمد ثابت یکی از گزینههای سرمایهگذاری برای افرادی هستند که به دنبال کسب بازدهی نسبتاً باثبات و پذیرش ریسک کمتر از بازار سهاماند. بااینحال، سود صندوقهای درآمد ثابت یکسان نیست و تفاوت در عملکرد، نقدشوندگی و نحوه پرداخت سود میتواند بر انتخاب سرمایهگذاران تأثیر بگذارد. برای مقایسه صندوقهای درآمد ثابت باید بازده آنها را در دورههای یکماهه، سهماهه، ششماهه و یکساله بررسی کر
جدول بازدهی صندوقهای درآمد ثابت
صندوقهای درآمد ثابت عمده منابع خود را در اوراق بدهی، اسناد خزانه اسلامی، سپردههای بانکی و سایر داراییهای کمریسک سرمایهگذاری میکنند. با وجود شباهت در ساختار فعالیت، تفاوت در ترکیب داراییها، مدیریت منابع و نرخ بازده اوراق باعث میشود عملکرد آنها یکسان نباشد.
مقایسه بازده در چند دوره زمانی به سرمایهگذاران کمک میکند علاوه بر عملکرد بلندمدت، تغییرات کوتاهمدت صندوقها را نیز بررسی کنند. جدول زیر بازده صندوقهای درآمد ثابت منتخب را نشان میدهد.
جدول مقایسه سود و بازدهی صندوقهای درآمد ثابت
| نام صندوق | نماد | نوع صندوق | یکماهه | سهماهه | ششماهه | یکساله | دوره تقسیم سود در فیپیران |
| یاقوت آگاه | یاقوت | ETF | ۲٫۸۶٪ | ۸٫۴۷٪ | ۱۸٫۰۸٪ | ۳۷٫۶۷٪ | ندارد |
| کارا | کارا | ETF | ۲٫۸۷٪ | ۸٫۶۴٪ | ۱۸٫۵۵٪ | ۳۸٫۷۵٪ | ندارد |
| سپر سرمایه بیدار | سپر | ETF | ۲٫۸۶٪ | ۸٫۷۶٪ | ۱۸٫۴۱٪ | ۳۸٫۴۹٪ | ندارد |
| آوند مفید | آوند | ETF | ۲٫۸۰٪ | ۸٫۲۸٪ | ۱۷٫۷۰٪ | ۳۷٫۳۶٪ | ندارد |
| افران | افران | ETF | ۳٫۴۱٪ | ۹٫۲۸٪ | ۱۹٫۰۹٪ | ۳۹٫۶۲٪ | ندارد |
| کیان | کیان | ETF | ۲٫۸۸٪ | ۸٫۷۵٪ | ۱۸٫۴۴٪ | ۳۸٫۶۱٪ | ندارد |
| لبخند فارابی | لبخند | ETF | ۲٫۸۵٪ | ۸٫۶۵٪ | ۱۸٫۶۳٪ | ۳۸٫۴۵٪ | ندارد |
| تداوم | تداوم | ETF | ۲٫۹۲٪ | ۸٫۷۳٪ | ۱۸٫۶۰٪ | ۳۸٫۶۴٪ | ندارد |
| شمیم | شمیم | ETF | ۲٫۹۶٪ | ۹٫۰۵٪ | ۱۸٫۵۶٪ | ۳۸٫۱۱٪ | ندارد |
| کمند | کمند | ETF | ۰٫۰۰٪* | ۰٫۰۲−٪* | ۰٫۰۷٪* | ۰٫۲۲٪* | یکماهه |
| ارزش پاداش | پاداش | ETF | ۲٫۸۷٪ | ۸٫۵۹٪ | ۱۸٫۱۷٪ | 41٫۶۳٪ | یکماهه |
تفاوت سود صندوق های درآمد ثابت در دورههای کوتاهتر دیده میشود. برای مثال، بازده یکماهه افران ۳٫۴۱ درصد و بازده آوند ۲٫۸۰ درصد بوده است. بااینحال، نتیجه یک ماه سرمایهگذاری برای انتخاب صندوق در افق بلندمدت کافی نیست و بهتر است عملکرد دورههای طولانیتر نیز بررسی شود.

کدام صندوق درآمد ثابت بیشترین سود را دارد؟
پاسخ این پرسش به دوره موردنظر بستگی دارد. ممکن است صندوقی در یک ماه بیشترین بازده را ثبت کند، اما در مقایسه سالانه جایگاه پایینتری داشته باشد. به همین دلیل، مقایسه صندوقها باید متناسب با مدت سرمایهگذاری انجام شود.
موضوع دیگر، تفاوت بازده تحققیافته با نرخ سود اعلامی است. بازده تحققیافته عملکرد واقعی صندوق در یک دوره گذشته را نشان میدهد. در مقابل، نرخ سود اعلامی ممکن است بر اساس سالانهکردن بازده یک دوره کوتاهتر محاسبه شود و لزوما با بازده یکساله گذشته برابر نباشد.
مقایسه صندوقهای درآمد ثابت با بیشترین سود ماهانه
در مقایسه بازده یکماهه، افران با ۳٫۴۱ درصد از صندوقهای پربازده بوده است. پس از آن، تصمیم با ۳٫۱۵ درصد، آسا با ۳٫۰۷ درصد، داریک با ۳٫۰۳ درصد و سام و یارا با بازده نزدیک به ۳٫۰۱ درصد قرار دارند.
البته بازده ماهانه با سود نقدی واریزشده تفاوت دارد. برای مثال، ممکن است ارزش واحدهای یک صندوق طی یک ماه سه درصد افزایش پیدا کند، اما سرمایهگذار سود نقدی دریافت نکند.
در مقابل، صندوقی با تقسیم سود ماهانه ممکن است مبلغی را به حساب سرمایهگذار واریز کند و پس از تقسیم سود، NAV واحدهای آن کاهش یابد. بنابراین، بیشترین بازده یکماهه لزوماً به معنای بیشترین پرداخت نقدی ماهانه نیست.
مقایسه انواع صندوقهای درآمد ثابت از نظر سود و نحوه سرمایهگذاری
صندوقهای درآمد ثابت از نظر روش سرمایهگذاری به دو گروه قابل معامله و صدور و ابطال تقسیم میشوند. صندوقهای قابل معامله یا ETF از طریق سامانه آنلاین کارگزاری خرید و فروش میشوند؛ درحالیکه سرمایهگذاری در صندوقهای صدور و ابطال از طریق ثبت درخواست در سامانه رسمی صندوق انجام میشود.
این صندوقها از نظر نحوه پرداخت سود نیز تفاوت دارند. برخی سود را در دورههای مشخص به حساب سرمایهگذار واریز کرده و برخی دیگر بازده را در ارزش واحدهای سرمایهگذاری منعکس میکنند.
صندوقهای درآمد ثابت نوع دوم نیز در چارچوب مقررات مربوط، سهم بیشتری از داراییهای خود را به ابزارهای با درآمد ثابت اختصاص میدهند. برای بررسی نوع دقیق صندوق و محدودیتهای سرمایهگذاری آن باید به امیدنامه مراجعه کرد.
| نوع صندوق | روش خرید | نحوه کسب بازده | شیوه برداشت | مزیت اصلی | محدودیت |
| ETF بدون تقسیم سود | کارگزاری | افزایش ارزش واحدها | فروش واحد | معامله آنلاین | وابستگی به شرایط بازار |
| ETF با تقسیم سود | کارگزاری | سود نقدی و تغییر ارزش واحد | دریافت سود و فروش | دسترسی به معاملات بورسی | نوسان قیمت بازار |
| صدور و ابطال با تقسیم سود | سامانه صندوق | دریافت سود دورهای | درخواست ابطال | دریافت وجه نقد منظم | زمانبندی ابطال |
| صدور و ابطال بدون تقسیم سود | سامانه صندوق | تغییر NAV | درخواست ابطال | سرمایهگذاری بدون معامله بورسی | فرایند دریافت وجه |
صندوق درآمد ثابت با سود ماهانه بهتر است یا بدون تقسیم سود؟
انتخاب میان این دو روش به نیاز مالی سرمایهگذار بستگی دارد. افرادی که برای تأمین بخشی از هزینههای زندگی به درآمد دورهای نیاز دارند، ممکن است صندوقهای دارای تقسیم سود را ترجیح دهند.
در مقابل، افرادی که قصد برداشت سود ندارند، میتوانند صندوقهای بدون تقسیم سود را بررسی کنند. در این صندوقها بازده در ارزش واحدها منعکس میشود و سرمایهگذار برای دریافت وجه با توجه به کارمزد خرید و فروش درآمد ثابت باید واحدهای خود را بفروشد یا ابطال کند.
در اطلاعات فیپیران، صندوقهایی مانند کمند، پارند، آسان و نیلی دارای دوره تقسیم سود یکماهه هستند. بااینحال، برای انتخاب میان آنها باید علاوه بر بازده کل، سابقه پرداخت واقعی و زمان واریز سود نیز بررسی شود.
چگونه بازده صندوقهای با تقسیم سود و بدون تقسیم سود را مقایسه کنیم؟
مبنای مناسب برای مقایسه این دو گروه، بازده کل است. این معیار علاوه بر تغییر ارزش واحدها، سود نقدی دریافتشده را نیز در نظر میگیرد.
فرض کنید سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیون تومان واحد صندوق خریداری کرده و طی یک سال ۳۰ میلیون تومان سود نقدی دریافت کرده است. اگر ارزش واحدهای باقیمانده همچنان ۱۰۰ میلیون تومان باشد، بازده کل سرمایهگذاری او ۳۰ درصد خواهد بود.
در صندوق دیگری ممکن است هیچ سودی پرداخت نشود، اما ارزش واحدها از ۱۰۰ به ۱۳۰ میلیون تومان برسد. بازده این سرمایهگذاری نیز ۳۰ درصد است. اگر سود نقدی دوباره سرمایهگذاری شود، باید اثر سرمایهگذاری مجدد را نیز در محاسبه بازده مؤثر لحاظ کرد.

مقایسه بهترین صندوقهای درآمد ثابت برای اهداف مختلف
انتخاب صندوق درآمد ثابت به هدف سرمایهگذاری بستگی دارد. دریافت درآمد ماهانه، نگهداری کوتاهمدت پول و سرمایهگذاری بلندمدت هرکدام معیارهای متفاوتی دارند.
بهترین صندوق درآمد ثابت برای دریافت سود ماهانه
برای افرادی که به درآمد نقدی منظم نیاز دارند، صندوقهای دارای تقسیم سود دورهای مناسبترند. هنگام انتخاب این صندوقها باید نرخ بازده کل، زمان واریز، سابقه پرداخت و نقدشوندگی بررسی شود.
در میان صندوقهای موجود در فیپیران، تعدادی از صندوق ها دارای دوره تقسیم سود یکماهه هستند. بااینحال، بازده این صندوقها را باید با احتساب سود نقدی پرداختشده مقایسه کرد.
بهترین صندوق درآمد ثابت برای سرمایهگذاری کوتاهمدت
در سرمایهگذاری کوتاهمدت، سرعت دسترسی به پول اهمیت زیادی دارد. صندوقهای ETF امکان ثبت سفارش فروش از طریق کارگزاری را فراهم میکنند، اما زمان انجام معامله و دریافت وجه به شرایط بازار و تسویه بستگی دارد.
صندوق درآمد ثابت ارزش پاداش نیز از نوع ETF است و واحدهای آن از طریق کارگزاریها معامله میشوند. بازده یکماهه پاداش در دادههای مقایسهشده ۲٫۸۷ درصد بوده است. سرمایهگذاران میتوانند در کنار بازده، ارزش معاملات، فاصله قیمت خرید و فروش و فعالیت بازارگردان را نیز بررسی کنند.
بهترین صندوق درآمد ثابت برای سرمایهگذاری بلندمدت
برای سرمایهگذاری بلندمدت، ثبات نسبی عملکرد، کیفیت مدیریت داراییها و بازده مؤثر اهمیت بیشتری دارد. همچنین باید ترکیب دارایی صندوق، سهم اوراق بدهی و سپردههای بانکی و ریسک تغییر نرخ سود بررسی شود.
یکی از مفاهیم مهم در این بخش، سود مرکب است. اگر بازده یک دوره به سرمایه اضافه شود و در دوره بعد نیز بازده ایجاد کند، سرمایهگذاری از اثر سود مرکب بهرهمند خواهد شد.
برای مثال، اگر بازده ماهانه ۲٫۹ درصد به مدت ۱۲ ماه تکرار و در پایان هر ماه دوباره سرمایهگذاری شود، بازده مؤثر سالانه حدود ۴۰٫۹ درصد خواهد بود. البته این محاسبه بر فرض تکرار بازده ماهانه استوار است و تضمینی برای عملکرد آینده صندوق محسوب نمیشود.
مقایسه سود صندوقهای درآمد ثابت با سپرده بانکی
صندوقهای درآمد ثابت و سپردههای بانکی هر دو برای سرمایهگذاران کمریسک مطرح بوده، اما شرایط متفاوتی دارند.
نرخ سود مصوب سپردههای بلندمدت بانکی برای دورههای یکساله، دوساله و سهساله بهترتیب ۲۰٫۵، ۲۱٫۵ و ۲۲٫۵ درصد اعلام شده است. در مقابل، بازده صندوقهای درآمد ثابت به عملکرد داراییهای آنها بستگی داشته و ممکن است در دورههای مختلف تغییر کند.
| معیار | صندوق درآمد ثابت | سپرده بانکی |
| بازده | متغیر بر اساس عملکرد صندوق | مطابق نرخ قرارداد |
| پرداخت سود | نقدی یا افزایش ارزش واحدها | طبق شرایط حساب |
| برداشت وجه | فروش یا ابطال واحدها | برداشت طبق شرایط سپرده |
| نرخ شکست | تابع مقررات و هزینههای صندوق | احتمال کاهش سود در برداشت زودهنگام |
| هزینهها | کارمزد یا هزینه احتمالی صدور و ابطال | مطابق مقررات بانک |
| ریسک | اعتباری، نرخ سود و نقدشوندگی | ریسک و شرایط قرارداد بانکی |
| تضمین | تابع اسناد و تعهدات صندوق | تابع قرارداد و مقررات بانکی |
در برخی سپردههای بانکی، برداشت پیش از سررسید باعث کاهش نرخ سود میشود. صندوقهای درآمد ثابت چنین سازوکار یکسانی ندارند و شرایط خروج سرمایهگذار به نوع صندوق بستگی دارد. همچنین نباید فرض کرد تمام صندوقهای درآمد ثابت اصل سرمایه یا نرخ سود مشخصی را تضمین میکنند. شرایط تضمین، در صورت وجود، باید در اساسنامه و امیدنامه هر صندوق بررسی شود.
سؤالات متداول
بهترین صندوق درآمد ثابت با پرداخت سود ماهانه کدام است؟
صندوقهایی مانند کمند، پارند، آسان و نیلی در فیپیران دارای دوره تقسیم سود یکماهه هستند. برای انتخاب بهترین گزینه باید بازده کل و سابقه واقعی پرداخت آنها بررسی شود.
تفاوت سود اسمی و سود مؤثر صندوقهای درآمد ثابت چیست؟
سود اسمی نرخ بازده بدون احتساب اثر سرمایهگذاری مجدد است. سود مؤثر اثر کسب بازده روی سودهای دورههای گذشته را نیز در نظر میگیرد.
چگونه میتوان بازده صندوقهای درآمد ثابت را در فیپیران مقایسه کرد؟
با مراجعه به فیپیران و انتخاب گروه صندوقهای درآمد ثابت میتوان بازده دورههای مختلف، نوع صندوق، دارایی تحت مدیریت و دوره تقسیم سود را مشاهده کرد. برای مقایسه معتبر باید صندوقهای همنوع و دورههای زمانی یکسان انتخاب شوند.
آیا صندوق درآمد ثابت با سود بیشتر، ریسک بالاتری هم دارد؟
لزومی ندارد، اما بازده بیشتر ممکن است با تفاوت در ترکیب دارایی، ریسک اعتباری، نقدشوندگی و شرایط مدیریت صندوق همراه باشد. برای ارزیابی ریسک باید گزارش پرتفوی و امیدنامه صندوق را نیز بررسی کرد.

