پیزد در یک نگاه
چکیده شاخص‌های کلیدی مجتمع صنایع لاستیک یزد بر اساس پیش‌بینی سال ۱۴۰۶ و مقایسه با ۱۴۰۵
معرفی شرکت
مجتمع صنایع لاستیک یزد (سهامی عام) در خرداد ۱۳۶۴ با شماره ثبت ۵۶۵۵۶ تأسیس شد و فعالیت خود را در زمینی به مساحت ۴۰ هکتار در جوار شهرک صنعتی یزد آغاز کرد. واحد تولید تایر و تیوب دوچرخه و موتورسیکلت از سال ۱۳۷۴ با فناوری IRC ژاپن و خط تایر رادیال سواری از سال ۱۳۸۵ با فناوری وردشتاین هلند به بهره‌برداری رسید؛ ظرفیت اسمی شرکت در تولید همه محصولات ۴۶,۰۰۰ تن در سال است. سهام شرکت از ۱۳۹۸/۰۹/۲۶ با نماد «پیزد» در فهرست فرابورس ایران (گروه لاستیک و پلاستیک) درج شد و از ۱۳۹۹/۰۲/۲۴ معامله می‌شود. سهامداران عمده در پایان ۱۴۰۴ شرکت مجتمع صنعتی آرتاویل تایر (۵۴٪) و شرکت سرمایه‌گذاری نفت و گاز و پتروشیمی تأمین (۳۴٪) هستند. شرکت‌های فرعی: فرآور الستیک ایساتیس (۱۰۰٪)، صنعتی تدبیر تایر یزد (۸۰٪) و آزمون میدانی تایر مدبران (۷۵٪).
شرکت در راستای تحقق چشم‌انداز سال ۱۴۰۷، برنامه‌ریزی کرده است ظرفیت تولید سالانه خود را به ۵۰,۰۰۰ تن انواع تایر و تیوب افزایش دهد، ۱۰ درصد از فروش خود را به صادرات اختصاص دهد و به سهم ۲۰ درصدی از بازار داخلی دست یابد. در همین راستا، پروژه افزایش ظرفیت تولید تایر رادیال از طریق انتخاب، خرید و نصب دستگاه بنبوری ۴۳۰ لیتری در دست اجراست که با پیشرفت ۴ درصدی تا پایان سال ۱۴۰۴، بهره‌برداری از آن برای ۱۴۰۷/۰۸/۳۰ پیش‌بینی شده است. همچنین، به‌منظور افزایش ظرفیت تولید تایر موتورسیکلت، دوچرخه و تیوب، ساخت، نصب و راه‌اندازی ۶ دستگاه پرس پخت موتورسیکلت در برنامه قرار دارد که زمان بهره‌برداری از آن ۱۴۰۶/۰۲/۳۱ برآورد شده است. از دیگر برنامه‌های توسعه‌ای شرکت می‌توان به تولید تایرهای با عملکرد بالا (UHP) در رینگ‌های ۱۷ تا ۲۰، طراحی و تولید دو مدل تایر SUV با استفاده از منابع داخلی، تولید تایر سواری زمستانی و اجرای فاز نخست پروژه اتوماسیون صنعتی اشاره کرد.
محصولات و خطوط تولید
فرآیند تولید در شرکت مجتمع صنایع لاستیک یزد در شش مرحله اصلی انجام می‌شود. این شرکت با استفاده از مواد اولیه‌ای نظیر کائوچوی طبیعی و مصنوعی، دوده، روغن، مواد شیمیایی، نخ و پلی‌استر و سیم فولادی، انواع تایر و تیوب را تولید می‌کند. محصولات شرکت شامل تایرهای رادیال سیمی و بایاس در گروه‌های سواری، وانتی، موتورسیکلت و دوچرخه است. فرآیند تولید با آماده‌سازی مواد اولیه و تهیه آمیزه‌های لاستیکی آغاز شده و پس از ساخت و مونتاژ اجزای تایر و انجام عملیات پخت، به محصول نهایی تبدیل می‌شود.
۱. آماده‌سازی مواد اولیه و اختلاط (Raw Material Preparation & Mixing): مواد اولیه شامل کائوچوی طبیعی و مصنوعی، دوده، روغن‌های صنعتی و مواد شیمیایی پس از توزین و آماده‌سازی، وارد دستگاه‌های اختلاط از جمله بنبوری می‌شوند. در این مرحله، مواد با نسبت‌های مشخص و متناسب با ویژگی‌های موردنیاز هر بخش از تایر با یکدیگر ترکیب شده و آمیزه‌های لاستیکی (کامپاند) تولید می‌شوند. ترکیب و خواص آمیزه‌ها با توجه به کاربرد آن‌ها در بخش‌های مختلف تایر، از جمله آج، دیواره و لایه داخلی تعیین می‌شود.
۲. اکستروژن و کلندرینگ (Extrusion & Calendering): آمیزه‌های لاستیکی تولیدشده وارد خطوط شکل‌دهی و آماده‌سازی اجزای تایر می‌شوند. در بخش اکستروژن، قطعاتی نظیر آج، دیواره و نوارهای لاستیکی با ابعاد و مقاطع مشخص تولید می‌شوند. همچنین در فرآیند کلندرینگ، لایه‌های لاستیکی و منجید با پوشش‌دهی مواد لاستیکی روی نخ یا سیم فولادی آماده شده و پس از برش و تنظیم ابعاد، برای استفاده در ساختار تایر به مراحل بعدی انتقال می‌یابند.
۳. ساخت و مونتاژ تایر (Tire Building & Assembly): در این مرحله، اجزای آماده‌شده شامل لایه‌ها، طوقه، دیواره، آستر داخلی، بلت سیمی و آج، متناسب با نوع تایر در دستگاه‌های تایرسازی روی یکدیگر قرار می‌گیرند. در تایرهای رادیال سیمی، فرآیند مونتاژ معمولاً در دو مرحله انجام می‌شود؛ ابتدا منجید تایر شامل لایه‌ها، طوقه و دیواره شکل می‌گیرد و سپس بلت سیمی و آج به آن اضافه می‌شود. محصول خروجی این مرحله، تایر خام است که هنوز عملیات پخت روی آن انجام نشده است.
۴. پخت و ولکانیزاسیون (Curing & Vulcanization): تایر خام پس از انتقال به پرس‌های پخت، در قالب‌های مخصوص و تحت شرایط کنترل‌شده دما و فشار قرار می‌گیرد. در این مرحله، با انجام واکنش ولکانیزاسیون و ایجاد پیوندهای عرضی میان زنجیره‌های لاستیکی، ساختار نهایی تایر تثبیت شده و خواص مکانیکی و کشسانی موردنیاز حاصل می‌شود. همچنین طرح آج و مشخصات ظاهری تایر روی محصول شکل می‌گیرد. در پایان، تایرهای تولیدی پس از خنک‌کاری و انجام آزمون‌های کنترل کیفیت، برای عرضه به بازار آماده می‌شوند.
جایگاه یزدتایر در صنعت
مجتمع صنایع لاستیک یزد در ۶ ماهه ۱۴۰۵ با تولید ۱۸,۵۵۱ تن (۲۳٪ از مجموع ۶ شرکت بورسی تایر) و فروش ۲۰,۷۰۳ تن، با مبلغ فروش ۸۹,۳۳۷ میلیارد ریال دومین شرکت بورسی این صنعت است. بر اساس آمار انجمن صنفی صنعت تایر، یزدتایر در ۱۴۰۴ با تولید ۴۰,۱۸۶ تن حدود ۱۳٫۵٪ از تولید ۲۹۶,۹۷۶ تنی تایر کشور را در اختیار داشته است.
عملکرد تولیدی پیزد در مقایسه با صنعت
بر اساس آمار انجمن صنفی صنعت تایر، یزدتایر در سال ۱۴۰۴ با تولید ۴۰,۱۸۶ تن حدود ۱۳٫۵٪ از تولید تایر کشور را در اختیار داشت؛ تولید شرکت حدود ۱۷٪ رشد کرد، در حالی که تولید کل کشور ۷٪ کاهش یافت. سهم یزدتایر در گروه تیوب ۵۲٪، تایر دوچرخه و موتورسیکلت ۴۰٪ و تایر سواری و وانتی رادیال ۱۶٪ از تولید کشور است.
روند نرخ فروش محصولات
میانگین نرخ فروش داخلی تایر رادیال از ۱,۹۹۰ میلیون ریال بر تن در ۱۴۰۴ به ۴,۵۷۴ میلیون ریال در پیش‌بینی ۱۴۰۵ و ۷,۷۰۴ میلیون ریال در پیش‌بینی ۱۴۰۶ می‌رسد. نرخ محصولات رادیال از اول اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز ۳۰٪ افزایش یافته و نرخ فروش داخلی رادیال سواری و وانتی با مجوزهای قانونی و تصمیمات انجمن صنفی صنعت تایر تعیین می‌شود.
بازار داخلی و صادرات
از نظر مبلغ، در سال ۱۴۰۴ حدود ۳٫۸٪ از درآمد فروش شرکت (معادل ۳,۰۱۳ میلیارد ریال از مجموع ۷۹,۶۸۳ میلیارد ریال) از محل صادرات حاصل شده است. از نظر مقدار، سهم صادرات از تناژ فروش طی ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ بین ۲٫۵ تا ۴٫۲٪ بوده و در پیش‌بینی ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ به‌ترتیب حدود ۴٫۱ و ۳٫۹٪ است؛ تایر بایاس بیشترین سهم صادرات را دارد.
ظرفیت و حجم تولید خطوط تولیدی
ظرفیت اسمی سالانه ۴۶,۰۰۰ تن (رادیال ۳۱,۰۰۰، بایاس ۱۱,۳۸۰ و تیوب ۳,۶۲۰ تن) و ظرفیت عملی ۴۰,۳۹۴ تن است. تولید ۱۴۰۴ برابر ۴۰,۱۸۶ تن (حدود ۸۷٪ ظرفیت اسمی) بوده و در پیش‌بینی ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ به‌ترتیب به ۳۷,۹۸۷ و ۳۸,۹۸۰ تن می‌رسد.
روند بهای مواد اولیه
میانگین نرخ خرید کائوچوی طبیعی از ۱,۹۷۲ دلار/تن در ۱۴۰۱ به ۲,۵۱۹ در ۱۴۰۴ و۲,۸۴۷ در میانگین پیش‌بینی سال ۱۴۰۵ می‌رسد؛ کائوچوی مصنوعی از ۱,۸۲۹ به۱,۷۴۳ و۲,۳۵۳ دلار/تن و دوده از ۱,۴۵۶ به ۹۲۶ و ۷۹۲ دلار/تن تغییر می‌کند. بر اساس نامه ۱۴۰۵/۰۵/۳۱، بهای تمام‌شده واردات کائوچوی طبیعی (SMR20) حدود ۴ دلار و کائوچوی مصنوعی (SBR1502) حدود ۲٫۵۴ دلار به ازای هر کیلوگرم است.
نرخ فروش داخلی تایر رادیال به دلار از ۲,۷۱۶ در ۱۴۰۱ به ۲,۳۹۷ در ۱۴۰۴ رسیده و در پیش‌بینی ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ حدود ۲,۶۲۰ و ۲,۷۵۱ دلار/تن است. کائوچوی طبیعی و مصنوعی در ۱۴۰۴ حدود ۵۳٪، در پیش‌بینی ۱۴۰۵ حدود ۵۵٪ و در ۱۴۰۶ حدود ۵۳٪ از مواد مستقیم مصرفی را تشکیل می‌دهند.
روند درآمدها و سودآوری
درآمد عملیاتی با رشد ۱۴۶٪ در ۱۴۰۵ به ۱۹۵,۷۰۲ و با رشد ۶۳٪ در ۱۴۰۶ به ۳۱۹,۲۲۲ میلیارد ریال می‌رسد. سود خالص با رشد ۵۰۴٪ به ۴۰,۷۵۶ میلیارد ریال می‌رسد و در ۱۴۰۶ تقریباً ثابت (۴۰,۶۹۳) می‌ماند. به دلار مبادله‌ای درآمد از ۹۶ به ۱۱۲ و۱۱۴ و سود خالص از ۸ به ۲۳ و ۱۵ میلیون دلار می‌رسد.
ساختار بهای تمام شده تولید
بزرگ‌ترین بخش هزینه‌های تولید مواد مستقیم مصرفی است. جمع هزینه‌های تولید در پیش‌بینی ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ به ۱۴۵,۷۸۰ و ۲۶۲,۳۶۸ میلیارد ریال می‌رسد که در ۱۴۰۵ حدود ۷۹٪ آن مواد مستقیم، ۷٪ دستمزد و ۱۴٪ سربار است. به دلار مبادله‌ای، مواد مستقیم از حدود ۶۷ میلیون دلار در ۱۴۰۴ به حدود ۶۶ میلیون دلار در ۱۴۰۵ می‌رسد؛ رشد هزینه ریالی عمدتاً ناشی از افزایش نرخ دلار است، نه هزینه واقعی دلاری.
هزینه حقوق و دستمزد بزرگ‌ترین جزء سربار است؛ سهم آن در ۱۴۰۴ حدود ۶۰٪ بوده و در پیش‌بینی ۱۴۰۵ به حدود ۵۵٪ می‌رسد. سهم هزینه انرژی (آب، برق، گاز و سوخت) از سربار نیز از حدود ۸٪ در ۱۴۰۴ به حدود ۱۱٪ در پیش‌بینی ۱۴۰۵ افزایش می‌یابد.
تحلیل حاشیه سود
حاشیه سود ناخالص از ۱۴٫۷٪ در ۱۴۰۴ به ۲۷٫۱٪ در پیش‌بینی ۱۴۰۵ افزایش می‌یابد و در ۱۴۰۶ به ۱۹٫۴٪ می‌رسد؛ میانگین نرخ دلار مبادله‌ای از ۸۳۰,۳۵۶ به ۱,۷۴۵,۷۱۰ و ۲,۸۰۰,۰۰۰ ریال می‌رسد. طبق گزارش تفسیری، حاشیه سود عملیاتی ۶ ماهه تحت‌تأثیر مصرف موجودی مواد خریداری‌شده پیش از افزایش نرخ بوده است.
مفروضات پیش‌بینی سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶
پیش‌بینی‌های مالی ۶ ماهه پایانی سال ۱۴۰۵ و سال ۱۴۰۶ بر اساس مفروضات کلان اقتصادی و نرخ‌های مواد اولیه زیر استوار است:
صورت سود و زیان
تحلیل حساسیت سود هر سهم (EPS) ۱۴۰۵
سود هر سهم نسبت به تغییرات نرخ دلار مبادله‌ای و نرخ کائوچوی مصنوعی حساس است. در سناریوی مبنای ۱۴۰۵ (دلار ۲,۰۰۰,۰۰۰ ریال و کائوچوی مصنوعی ۲,۴۰۰ دلار/تن برای ۶ ماهه پایانی سال) سود هر سهم ۲,۰۳۸ ریال بر مبنای سرمایه ۲۰,۰۰۰ میلیارد ریال است؛ همین سود خالص بر مبنای آخرین سرمایه (۹,۳۹۵ میلیارد ریال) معادل ۴,۳۳۸ ریال می‌شود.
تحلیل حساسیت سود هر سهم (EPS) ۱۴۰۶
سود هر سهم نسبت به تغییرات نرخ دلار مبادله‌ای و نرخ کائوچوی مصنوعی حساس است. در سناریوی مبنای ۱۴۰۶ (دلار ۲,۸۰۰,۰۰۰ ریال و کائوچوی مصنوعی ۲,۴۰۰ دلار/تن) سود هر سهم ۲,۰۳۵ ریال بر مبنای سرمایه ۲۰,۰۰۰ میلیارد ریال است؛ همین سود خالص بر مبنای آخرین سرمایه (۹,۳۹۵ میلیارد ریال) معادل ۴,۳۳۱ ریال می‌شود.
جمع‌بندی و نتیجه‌گیری
- درآمد عملیاتی و سود خالص در پیش‌بینی ۱۴۰۵ به‌ترتیب با رشد ۱۴۶٪ و ۵۰۴٪ همراه است؛ در ۱۴۰۶ درآمد ۶۳٪ رشد می‌کند و سود خالص تقریباً ثابت می‌ماند.
- سهم صادرات از تناژ فروش در ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ بین ۲٫۵ تا ۴٫۲٪ بوده و در پیش‌بینی ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ حدود ۴٫۱ و ۳٫۹٪ است.
- شرکت در ۶ ماهه اول سال ۱۴۰۵ با حجم فروش ۲۰,۷۰۳ تن، معادل ۸۹,۳۳۷ میلیارد ریال درآمد عملیاتی ثبت کرده که حدود ۴۶٪ از درآمد عملیاتی پیش‌بینی‌شده کل سال ۱۴۰۵ (۱۹۵,۷۰۲ میلیارد ریال) را تشکیل می‌دهد.
- مواد مستقیم مصرفی با سهم حدود ۷۹٪ از هزینه‌های تولید و سربار با ۱۴٪ مهم‌ترین اجزای بهای تمام‌شده‌اند؛ کائوچوی طبیعی و مصنوعی حدود ۵۵٪ مواد مستقیم را تشکیل می‌دهند و حدود ۴۰٪ مواد اولیه وارداتی است.
- شرکت در پایان ۶ ماهه اول ۱۴۰۵، ۲,۰۱۵ تن موجودی کالای ساخته‌شده به ارزش ۵,۵۲۱ میلیارد ریال و ۸,۱۳۶ تن مواد اولیه به ارزش ۲۴,۸۰۸ میلیارد ریال دارد.
جهت مشاهده فایل تحلیل می‌توانید از فایل PDF موجود در پیوست استفاده کنید.
این گزارش جهت اطلاع رسانی تنظیم گردیده است و تمامی نظرات ، بازتاب ارزیابی ها و داده‌هایی است که تا این تاریخ انتشار یافته و امکان تغییر در آن وجود دارد. بدیهی‌ست هر گونه تصمیم‌سازی و استفاده از تمام یا بخشی از این مطالب بر عهده سرمایه‌گذاران محترم خواهد بود.
